X
تبلیغات
زراعت فراه سبز

نقش عناصر ضروري در تغذيه نباتات و علايم قلت آنها:

تمام عناصري كه توسط نباتات جذب ميگردند براي نموي نباتات ضروري نيست. همه وظايف  عناصر ضروري در نباتات تا هنوز به خوبي توضيح نگرديده است. وظايف مشخص عناصرضروري به دو گروپ عمده زير تقسيم شده اند:

1-يكعده از عناصر ضروري جز انساج نباتي ميباشند مانند(S،N،O،H،C)

2-يك تعداد عناصربه قسم كتلست در عمليه هاي حياتي سهم ميگيرند مانند(Ca،Mn،K،Fe)

نقش نايتروجن در رشد و نمو نباتات و علايم قلت آن:

مطالعات در باره نايتروجن نسبت به ساير عناصر ضروري بيشتر صورت گرفته است. زيرا مقدار آن در خاك كم بوده، اما مقداري كه سالانه توسط نبات جذب ميگردد نسبتاً بيشتراست. نايتروجن عمدتاً به شكل آيون نايتريت يا NO3 توسط ريشه نباتات از خاك جذب ميگردد اما مقدار ناچيز آن به شكل آيون آمونيوم و يوريا نيز جذب ميگردد. در شرايط مرطوب و گرم و تهويه كافي اكثر مركبات نايتروجن دار به آيون نايتريت تبديل ميشوند و با استفاده از انرژي تركيب ضياعي نايتريت به آمونيوم ارجاع ميشود. نايتروجن از1-3% وزن خشك نباتات را تشكيل داده و در تمام انواع پروتين ها يافت ميگردد.

وظايف مهم نايتروجن در نبات:

1-براي تشكيل پروتين ضروري است و جز ساختمان پروتوپلازم است.

2-جز ملكول كلروفيل بوده و براي تشكيل آن مهم ميباشد.

3-نموي علفي و پر خروش و رنگ سبز را در نبات سبب ميشود.

4-در بهره برداري واستفاده ازكاربوهادريت ها نقش دارد.

5-در تشكيل ميوه و تخم نباتات كمك ميكند.

علايم قلت نايتروجن:

1- پخش بودن قد نبات و آزاد شدن كلوروسيز نبات كه اولاً در برگهاي پاييني رخ ميدهد. همچنان نموي بطي، كمي تعداد ساقه هاي فرعي، كمي حاصل و خورد ماندن ميوه، گلابي رنگ شدن برگهاي حصه پاياني نبات از علايم كمبود آن است.

2- در اثر شرايط قلت شديد برگهاي پاياني زرد شده، سرانجام نثواري شده و ميميرند. بر خلاف در صورت زياد بودن مقدار نايتروجن، حساسيت نباتات در مقابل امراض و حشرات زياد شده و غلاتي مانند گندم، برنج، جو و غيره چپه ميشوند.

زياد بودن نايتروجن درنبات باعث دير رسيدن ميوه ميگردد. زيرا قلت فاسفورس را سبب ميشود. با زيادي نايتروجن، فاسفورس كمتر چذب نبات ميشود.

نقش فاسفورس در رشد ونمو نباتات و علايم قلت آن:

نباتات قسمت زياد فاسفورس مورد ضرورت را به شكل آيون آرتوفاسيد اول(H2PO4) و مقداركمتررا به شكل آرتوفاسفيد دومي(HPO4) جذب مينمايند. فاسفورس از0.1-1% وزن خشك نباتات را تشكيل ميدهد.

وظايف فاسفورس در نبات:

فاسفورس در بهره برداري و استفاده از شكر و كاربوهايدريت ها، تشكيل هسته و تقسيمات حجره، تشكيل پروتين، شحم و آلبومين، انتقال خواص ارثي، انتقال انرژي، تشكيل تخم، ميوه و ريشه نباتات و در تسريع پخته شدن ميوه نقش مهم دارد. همچنان فاسفورس در عمليه تركيب ضياعي، ساختمان هسته ، تشكيل انساج در ميوه، انكشاف دانه، تشكيل گل و ميوه، بلندبردن كيفيت ميوه، تبديل قند به نشايسته و سلولز نقش دارد.

علايم قلت فاسفورس در  نبات عبارت است از:

كاهش نمو و خورد ماندن نبات، سبزتيره شدن رنگ برگها و در بعضي نباتات بنفش يا زرد شدن رنگ برگها مخصوصاً در نبات جواري، خورد ماندن برگهاي نبات، تأخير در پخته شدن نبات و ريختن قبل از وقت برگها ميباشد. همچنان قلت فاسفورس باعث ميشود تا برگهاي تحتاني سبز تيره، سرخ، گلابي و بي رنگ شود و دمچه برگ بنفش ميگردد، ريشه كمتر انكشاف ميكند، پخته شدن نبات به تعويق مي افتد، نبات نموي بطي داشته و كم حاصل مي دهد.

نقش پوتاشيم در رشد و نموي نباتات و علايم قلت آن:

ضروريترين عنصر بعد از نايتروجن براي رشد نباتات پوتاشيم است كه اين عنصر در خاك هاي منرالي زياد وجود دارد. و پوتاشيم منرالي براي نباتات بصورت كل قابل استفاده نيست بنابر اين رفع نيازمندي نبات از كود هاي پوتاشيم دار استفاده ميگردد.

پوتاشيم توسط آب به اساني از خاك هاي سطحي شسته شده و در سطوح تحتاني منتقل ميشود. آب هاي بحري داراي %0.04 و در قشر زمين در حدود % 2.4 پوتاشيم دارد اندازه پوتاشيم شسته شده توسط آب از % 10-25 و اندازه  پوتاشيم تعويضي از % 5-25 است.

در خاك هاي زراعتي كه براي بار اول در آن عمليات زراعتي آغاز ميشود به اندازه كافي پوتاشيم دارد. و با كشت نباتات مختلف اندازه پوتاشيم كم ميشود و هم يك اندازه كه در  نتيجه آبياري و يا باران شسته ميشود از دسترس ريشه نبات خارج ميگردد كه  به همين  اساس براي رشد بعضي نباتات ضرورت به استفاده كود پوتاشيمي محسوس ميگردد.

 

وظيفه پوتاشيم در نبات :

گر چه  وظيفه پوتاشيم در نبات عمدتآ كتلستي است باز وظايف ان مختصرآ نگاشته ميشود .

1: پوتاشيم براي عمليه تركيب ضيايي ضروري است.

2: پوتاشيم  براي استقلاب نايتروجن و براي  تشكيل پروتين براي باند هاي پيبتايد لازم است.

3: مقاومت نبات رادر مقابل خشكسالي، امراض، حشرات و چپه شدن افزايش ميدهد.

4: براي ساختن انساج مرستماتيك ضرور است

5: در رشد ميوه و انكشاف ريشه نبات حصه دارد.

6: پوتاشيم در ساختن سلولوز، هموسلولوز، پكتين، زايلين و ليگنين حصه دارد.

7: پوتاشيم براي فعال ساختن بعضي انزايم ها چون پيپتايديز، پايرويك اسيد، اسيتو اسيتايل ، كوانزايم A ضروري است.

8: پوتاشيم براي فعال ساختن حجرات محافظوي ضروري است.

 

علاويم كمبود پوتاشيم در  نبات:

پوتاشيم چون يك عنصر تحركي در نباتات است بنآ كمبود آن در نبات به قدم اول در برگ هاي قسمت تحتاني نبات به مشاهده ميرسد. در وقت كمبود پوتاشيم برگ هاي تحتاني نبات زرد ميشود. زردي برگ ها از دور برگ آغاز و آهسته آهسته بطرف رگ برگ هاي مركزي به پيش ميرود و در اخير رنگ آن به نصواري مبدل ميشود.

نقش كلسيم در رشد و نموي نباتات و علايم قلت آن :

نباتات كلسيم  مورد ضرورت خود را به شكل ايون Ca + توسط ريشه هاي خود از خاك جذب ميكند .

كلسيم از % 0.1 تا % 4 وزن خشك  نبات را  تشكيل ميدهد.

وظايف كلسيم در  نباتات :

1.براي انتقال كاربوهايدريت ها ضروري است.

2.براي تقسيمات حجروي ضروري است.

3.براي تشكيل ريشه و بذر نباتات ضروري است.

4.براي رشد ريشه هاي  موي مانند ضروري است.

5.براي ديوار حجروي ضروري است و در خنثي ساختن تيزابهاي حجروي لازمي است.

 

علايم كمبود كلسيم :

در صورت كمبود كلسيم انساج فعال نباتي رشد كرده نميتواند و رشد پندك هاي بعدي متوقف ميشود پندك  هاي جوان كم و برگ ها كوچك ميماند و در روي برگ ها داغ ها به مشاهده ميرسد، برگ هاي جوان ميميرد و برگ هاي پاييني عادي معلوم  ميشود و در خاك هاي افغانستان قلت كلسيم محسوس نيست.

نقش مگنيزيم در رشد و نموي  نباتات و علايم قلت آن :

مگنيزيم مانند عناصر ديگر براي رشد و انكشاف نباتات ضروري است كه به شكل ايون Mg ++ از محلول خاك توسط نبات جذب ميشود. مگنيزيم با پوتاشيم يكجا براي رشد گل و تخم نبات ضروري است.  مگنيزيم بر خلاف كلسيم از قسمت هاي پير نبات به قسمت هاي جوان و فعال نبات منتقل ميشود به همين سبب كمبود مگنيزيم اولين مرتبه در برگ هاي جوان مشاهده ميشود . اندازه مگنيزيم در نبات از %0.1 تا %0.7 و %0.12 الي %1.5 در خاك ميباشد. مگنيزيم از %0.05 الي %1.5 وزن خشك نباتات را تشكيل ميدهد.

وظايف مگنيزيم:

1-  مستقيماً برايتركيب ضياي ضريري است

2-  در ساختن كاربو هايدريت و كم ساختن نشايسته نقش دارد

3-  در در تعاملات تغير شكل انرژي ATP ADP, نقش دارد

4-  مگنيزيم در موجوديت سلفر سبب افزايش تيل هاي نباتي ميگردد

5-  در نصب نايتروجن آزاد نقش دارد

6-  مگنيرزيم در بعضي نباتات اندازه امينو اسيد ها را زياد ميسازد

علايم كمبود مگنيزيم:

در صورت كمبود مگنيزيم رنگ حصص سبزنبات  زرد ميگردد  در آغازازبرگ هاي پاياني آغاز ميشود.مگر رگبرگ ها رنگ خود را حفظ ميكند، همچنان بعضي بعضي برگ ها نقاط زردي پيدا كرده و در اثر شدت دور و نوك برگ ها ميميرد برگ ها شكل پياله مانند را ميگيرد و آن برگ هاي كه به كمبود مواجع اند شكسته معلوم ميشود. برگ هاي سبزميريزد و نبات داراي قد  كوتاة ميباشد.

 

نقش  سلفر در رشد و نموئي نباتات:

سلفر در طبيعت به چندين شكل پيدا ميشود و شكل  ثابت آن در طبيعت دارائي رنگ زرد كه با شعله آبي رنگ سوخته و كاربنداي اكسايد را توليد ميكند، و با بعضي عناصر فلزي تعامل نموده سلفايد هارا ميسازد.

سلفرازطريقريشه به شكل سلفيت و سلفايد و توسط  برگ بشكل سلفر داياكسايد جذب ميگردد

غلظت زياد سلفر بزيان نبات است،سلفر جز پروتئين نباتي بعضي هورمون ها ،بعضيتيل هاي نباتي و بعضي امينو اسيد ها ميباشدو سبب كنترول جذب كلسيم ميگرددمقدار سلفردر خاك بين 0.01الي0.20 فيصد و در نبات بين 0.1الي 0.4فيصد ميباشدسلفر  0.05 الي 1.5 فيصد وزن خشك نبات را تشكيل  ميدهد.

 

وظيفه سلفر در نبات:

1-در استقلاب نايتروجن و كاربو هايدريت هانقش دارد

2-جز بعضي از امينو اسيد ها و پروتئين ها ميباشد

3-باعث فعاليت بعضي انزايم ها ميگردد

4-در مقابل سردي نبات را مقاوم ميسازد

5-براي تشكيل تخم ضروري است

6-براي ساختن كلوروفيل ضروري است

 

علايم كمبود سلفر:

كمبود سلفر در نباتات مشابه به كمبود نايتروجن است،دراكثرنباتات برگهاي فوقاني زرد ميگردد اما تنباكو و پنبه برگ هاي پاياني زرد ميشود، پخته شدن نبات به تعويق مي افتد و رنگ ميوه خام زرد ميگردد.سبب كوتاه ماندن قد ميشود  

 

نقش عناصر ضروري كم مصرف در رشد ونموي نباتات:

آن عناصريكه براي رشد ونموي نباتات به اساس  وزن خشك نبات  از 0.5-500ppm باشد بنام عناصر ضروري كم مصرف يا Micronutrients ياد  مي شود .

اهميت عناصر كم مصرف در زراعت زماني كسب شهرت نمود كه نقش فزيولوژيكي شان شناخته شد .

كمبود عناصر كم مصرف سبب كم شدن حاصلات ،خراب شدن كيفيت محصول وحتي باعث مرگ نبات مي گردد.بعضي عناصر كم مصرف در برگهاي نباتات سبب افزايش كلوروفيل گرديده درتركيب كيمياوي بعضي انزايم هاي فعال وويتامين هاي حصه دارند.

موجوديت عناصر كم مصرف مربوط به موجوديت مستقيم آنها درخاك است.به شرط ان كه مورد استفاده نبات قرار گرفته به تواند.بسا اوقات ديده شده كه مقدار اهن در خاك وحتي در نبات بلند است باز هم نبات به كمبود ان مواجه است .

كمبود عناصر كم مصرف بيشتر در خاك هاي ذيل وجوددارند:-

1-خاكهاي القلي:-مقدار كل عناصر كم مصرف كافي است اما به علت pHبالا ووجود كلسيم كاربونيت وغيره قابل استفاده عناصر كم است .

2-خاكهاي شني با ميزان شستشوي بالا:-

الف.فقر مواد مادري اين خاكها از اين عناصر

ب.ابشوي شديد دراين خاكها

3-خاكهاي عضوي:-كشت متراكم بيشتر سبزيجات كشت شده وغيره قسمت اعظم عناصر كم مصرف را از خاك خارج كرده وبه تدريج خاكها از اين عناصر فقير مي شوند.

تفاوت مفيديت عناصر كم مصرف :-

1-عناصر كم مصرف منحل در خاك (قابل استفاده نبات)

2-عناصر كم مصرف تعويضي(بطور نسبي قابل استفاده نبات)

3-عناصر كم مصرف قابل رسوب مثلا اهن ،منگنيز ويك تعداد مركبات ديگر(بيرون از استفاده نبات)

4-عناصر كم مصرف نصب شده در خاك (دور از ساحه جذب نبات)

عناصر كم مصرف

بوران((B:

نباتات بوران مورد ضرورت رابه اشكال H2Bo3 و بوريت     BO3توسط ريشهاي خود از خاك جذب مي كنند بوران  از 3الي 60 حصه در مليون وزن خشك نبات را تشكيل مي دهد.

 

وظايف بوران در نبات:

1-براي انكشاف حجره و اندازه تقسيمات حجروي موثر است.

2-براي تشكيل پكتين ضروري است(جدار حجروي ازپكتين تشكيل شده)

علايم قلت در نبات:

چون بوران در نبات متحرك نيست از اين رو قلت ان مانند كلسيم اولا در برگهاي بالاي وجوان نبات ظاهر مي گردد.

دربعضي نباتات ريشه اي مانند لبلبو قلت بوران در نبات ايجاد مي گردد.داغهاي سياه مولي وترب نيز در اثر كمبود بوران در نبات مي باشد .

مس CU)) نباتات مس مورد ضرورت خود را بشكل ++CUتوسط ريشه وهمچنين كمپلكس عضوي را از طريق برگ جذب مي كنند.مس از 2الي 50حصه در مليون وزن خشك نبات را تشكيل مي دهد .

مس وظيفه فعال ساختن انزايمها را در نبات به پيش مي برد.

قلت ان موجب كم شدن نموي برگهاي جوان درنباتات ميگردد.درصورت شدت قلت ان برگهاي جوان كم رنگ شده ودر صورت پيشرفت قلت ان انساج مرده ودر نوك حاشيه برگها مانند قلت پتاشيم انكشاف مي نمايد.

آهن (Fe):

نبات آهن مورد ضرورت را به اشكال ايون فيرس(Fe--)وفريك (Fe++)توسط ريشهاي خود از خاك جذب مي نمايد.

همچنان اشكال مغلق (كليت)يا اهن عضوي براي نبات قابل جذب است.آن از 10الي 100حصه درمليون وزن خشك نبات را تشكيل مي دهد.

وظايف در نبات:وظايف مهم آهن درنبات عبارتنداز:

1-فعال ساختن چندين سيستم انزايمي.

2-تشكيل پروتين كلورپلاسيتك مي باشد.

علايم قلت:علايم قلات آهن در نباتاتي زياد ديده مي شودكه در خاكهاي قلوي يا آهكي مانند خاكهاي افغانستان رويانيده شوند.

كرمي سفيدي برگهاي قسمت بالاي انساج مرستيمايتك نباتات خصوصا سيب به علت قلت آهن است.چون Fe غير منحل است.

وCaCO3 باعث غير منحل شدن آهن درخاك مي گرددوسريعا تمام برگ را  فرا مي گيرد.درحالات شدت قلت برگهاي جوان كاملاسفيد.كرمي مي گردند.

قلت آهن همچنان ميخانيكيت توليد كلورفيل را در نباتات  مختل مي سازد.

منگنيز(Mn):

نباتات منگنيز مورد نياز خود را به شكل آيون (Mn++) و اشكال مغلق عضوي(كليت ها) جذب ميكند. منگنيز از5الي 500 حصه در ميليون وزن خشك نبات را تشكيل ميدهد.

وظايف منگنيز در نبات:

1- فعال ساختن انزايم هاي مربوطه متابوليزم ، كاربوهايدريتها

2-  سهم گيري در تعاملات Phosphorylation و پراسسهاي Photochemical

 

علايم قلت منگنيز(Mn):

علايم قلت منگنيز نيز مانند آهن اولاً در برگهاي جوان ظاهر ميگردد و علامه عمده قلت منگنيز عبارت ازChlorosis يا زايل شدن رنگ سبز نبات در فواصل بين رگبرگهاي ميباشد.

جست(Zn):

نباتات جست مورد نياز خود را به شكل (‌Zn++) و همچنان به شكل كمپلكس ماليكول مانند كليت جذب ميكند. جست از 5 الي 100حصه در ميليون وزن خشك نبات را تشكيل ميدهد.

علايم قلت جست در نبات:

علايم قلت جست در نبات عبارت است از Chlorosis رگبرگها كه به تعقيب آن كاهش شديد در نموي حصص بالايي نباتات رخ ميدهد.

علايم قلت ابتدا در برگهاي جوان رخ ميدهد زيرا جست در نباتات غيرمتحرك است. در بسياري از نباتات علايمي كه از اثر قلت جست ظاهر ميگردد به نام Rosefting موسوم است(شاخه ها لوچ ميشود، برگهاي خورد به نوك شاخه ها تجمع ميكند خصوصاً در سيب زيادتر ظاهر ميشود.

وظايف مهم جست در نباتات عبارت از فعال ساختن آنزايم ها ميباشد.

موليبدينم(Mo):

نباتات موليبدينم مورد نياز خود را به شكل موليبدين يا(Mo4) توسط ريشه هاي خود از خاك جذب ميكند. موليبدينم از 0.01 الي 10 حصه در ميليون وزن خشك نبات را تشكيل ميدهد. اين عنصر به پيمانه خيلي كم در نباتات ضروري است ، در صورتي كه به مقدار بيشتر درنباتات تطبيق گردد سبب مسموم ساختن حيوانات چراگاه ميگردد. موليبدينم براي  باكترياي Rhizobia كه مسئول نصب نايتروجن هستند ضروري ميباشند. موليبدينم براي ارجاع نايتريت به آمونيا ضروري است.

 

علايم قلت موليبدينم در نبات:

علايم اولي قلت موليبدينم درنباتات Chlorosis در بين رگبرگها ميباشد. علايم قلت آن در خانواده ليگوم ها شبيه علايم قلت نايتروجن است. و نباتات مذكور معمولاً زرد كم رنگ شده  و جسامت نبات كوچك ميگردد.

كلورين(Cl):

نباتات كلورين مورد نياز خود را به شكل آيون كلورايد جذب مينمايد. كلورين به مقدار نهايت كم در نباتات يافت مي گردد. مقدار اضافي كلورايد تأثير مضره بالاي تنباكو و كچالو دارد.

علايم قلت كلورين در نباتات:

علايم قلت كلورين به سادگي قابل تشخيص نبوده و كمتر در جهان راپور داده شده است. اما نباتاتي كه به قلت كلورين مصاب باشند پژمرده شده و بعضي حصص نبات سبز كمرنگ ميگردد.

+ نوشته شده توسط رحمت در سه شنبه سیزدهم بهمن 1388 و ساعت 10:47 |